กฎหมายแรงงานฉบับอัปเดต คนทำงานต้องรู้ HR ต้องรับมือ!

By Humanica Author / 9 ตุลาคม 2025

HR (Human Resources) เปรียบเสมือนเข็มทิศที่นำพาองค์กรให้เดินหน้าไปพร้อมกับการเคารพสิทธิและสร้างขวัญกำลังใจให้กับพนักงาน หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่ HR และคนทำงานทุกคนต้องจับตาคือการอัปเดตกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ที่จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อการบริหารจัดการบุคลากรและโครงสร้างต้นทุนของบริษัท ซึ่งตามราชกิจจานุเบกษาได้ประกาศเลื่อนการจัดเก็บเงินสะสมและเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างออกไปเป็นวันที่ 1 ตุลาคม 2569 การเลื่อนครั้งนี้มอบเวลาอีก 1 ปีให้ HR เตรียมพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ทั้งด้านเอกสาร การคำนวณเงินเดือน และการวางแผนสวัสดิการ

อัปเดตกฎหมายแรงงานล่าสุด

การปรับปรุงกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ไม่ได้มีเพียงแค่เรื่องการจัดตั้งกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการปรับปรุงสิทธิประโยชน์ในหลายมิติ เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน 

1. ค่าจ้าง

รัฐบาลได้ประกาศปรับเพิ่มค่าจ้างขั้นต่ำทั่วประเทศ โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2568 (ข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่บทความ) ซึ่งอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใหม่นี้จะแตกต่างกันไปตามพื้นที่ ตั้งแต่ 337–400 บาท การปรับขึ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของลูกจ้าง แต่ขณะเดียวกันก็เป็นความท้าทายด้านต้นทุนที่ HR ต้องจัดการและปรับปรุงโครงสร้างเงินเดือนให้สอดคล้องกับกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ถูกกำหนดให้มีค่าจ้างขั้นต่ำสูงสุด เช่น กรุงเทพมหานคร และจังหวัดเศรษฐกิจสำคัญอื่น ๆ

2. สวัสดิการ

กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ยังคงเน้นย้ำสวัสดิการขั้นพื้นฐานที่นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้าง ไม่ว่าจะเป็นการขึ้นทะเบียนกองทุนประกันสังคม (SSO) สำหรับลูกจ้างทุกคน การจ่ายเงินสมทบกองทุนเงินทดแทน (WCF) เพื่อคุ้มครองกรณีบาดเจ็บจากการทำงาน รวมถึงการจัดสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยตามมาตรฐานความปลอดภัย นอกจากนี้ องค์กรที่มีลูกจ้าง 50 คนขึ้นไป ยังต้องจัดให้มีคณะกรรมการสวัสดิการในสถานประกอบการเพื่อเป็นกลไกในการปรึกษาหารือด้านสวัสดิการอีกด้วย

3. การจ้างงาน และการเลิกจ้าง

การจ้างงานตามกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ควรทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อระบุรายละเอียดที่ชัดเจนทั้งตำแหน่งงาน ค่าจ้าง และสวัสดิการ ส่วนการเลิกจ้าง ลูกจ้างมีสิทธิได้รับการบอกกล่าวล่วงหน้าอย่างน้อย 1 งวดค่าจ้าง หากไม่มีสัญญาที่กำหนดระยะเวลาชัดเจน (สัญญาที่ไม่มีกำหนด) หรือนายจ้างต้องจ่าย “ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า” (ค่าตกใจ) แทน เว้นแต่ลูกจ้างจะทำผิดวินัยร้ายแรง เช่น ทุจริต หรือจงใจทำให้นายจ้างเสียหาย ซึ่งสามารถเลิกจ้างได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

4. เงินชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง

กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ยังคงกำหนดอัตราเงินชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้างตามอายุงานอย่างชัดเจน โดยลูกจ้างที่ทำงานครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี มีสิทธิ์ได้รับค่าชดเชยไม่น้อยกว่า 30 วันของอัตราค่าจ้างสุดท้าย และจะเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาทำงานสูงสุดถึง 400 วัน ของอัตราค่าจ้างสุดท้าย สำหรับผู้ที่ทำงานครบ 20 ปีขึ้นไป การทำความเข้าใจอัตราเหล่านี้มีความสำคัญต่อการวางแผนการเงินและงบประมาณขององค์กร

5. ชั่วโมงการทำงาน

กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด กำหนดให้เวลาทำงานปกติไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน และไม่เกิน 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ การทำงานติดต่อกันเกิน 5 ชั่วโมง ต้องได้พักอย่างน้อย 1 ชั่วโมง ส่วนการทำงานล่วงเวลา (OT) นายจ้างต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างและมีขีดจำกัดไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (ยกเว้นงานที่ต้องทำต่อเนื่อง) HR ต้องมีการบันทึกชั่วโมงการทำงานและจ่ายค่าล่วงเวลาอย่างถูกต้องและโปร่งใสผ่านโปรแกรม Payroll ที่ได้มาตรฐาน

6. วันหยุด และสิทธิ์การลา

ลูกจ้างมีสิทธิได้รับวันหยุดประจำสัปดาห์อย่างน้อย 1 วัน (ทุก 6 วันทำงาน) วันหยุดตามประเพณีไม่น้อยกว่า 13 วันต่อปี และวันลาพักร้อนประจำปีอย่างน้อย 6 วัน (เมื่อทำงานครบ 1 ปี) สำหรับสิทธิการลาอื่น ๆ ได้แก่ ลาป่วย (ได้รับค่าจ้างไม่เกิน 30 วัน/ปี) ลากิจ ลาคลอด (ไม่เกิน 98 วัน) และลาเพื่อรับราชการทหาร ซึ่ง HR ต้องจัดการสิทธิเหล่านี้ให้เป็นไปตาม กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด อย่างครบถ้วน

7. กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง

ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา ได้มีการเลื่อนจัดเก็บเงินสะสมและเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (EWF) เริ่ม 1 ต.ค. 2569 เพื่อบรรเทาภาระทางการเงินของทั้งนายจ้างและลูกจ้างในช่วงที่เศรษฐกิจยังคงผันผวน กองทุนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการออม และจ่ายคืนเงินสะสม-สมทบพร้อมผลประโยชน์ให้แก่ลูกจ้างเมื่อออกจากงานหรือเสียชีวิต การเลื่อนนี้ทำให้ HR มีเวลาอีก 1 ปีในการทำความเข้าใจขั้นตอนการดำเนินงานและการปรับปรุงระบบเพื่อรองรับการจัดเก็บนี้

รู้จักกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง คืออะไร?

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (Employee Welfare Fund: EWF) เป็นกองทุนภาคบังคับสำหรับกิจการที่มีลูกจ้าง 10 คนขึ้นไป จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นกลไกในการบรรเทาความเดือดร้อนของลูกจ้างที่ไม่ได้รับค่าชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง โดยโครงสร้างของกองทุนแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก ส่วนสำคัญคือ เงินสะสมและเงินสมทบ ที่จะเริ่มจัดเก็บในอัตราเริ่มต้นรวม 0.5% ของค่าจ้าง (ลูกจ้าง 0.25%, นายจ้าง 0.25%) โดยเงินส่วนนี้จะคืนให้แก่ลูกจ้างเมื่อออกจากงานหรือเสียชีวิต คล้ายกับการออม และไม่มีการกำหนดเพดานค่าจ้างสูงสุดในการคำนวณ (ต่างจากประกันสังคม) เงินทั้งหมดนี้จะจ่ายคืนเต็มจำนวนพร้อมผลประโยชน์ โดยไม่มีการหักค่าบริหารจัดการจากกองทุน

เปรียบเทียบกองทุน EWF, SSF, และ PVD

• กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (EWF):
  • ลักษณะ : ภาคบังคับ (10 คนขึ้นไป)
  • วัตถุประสงค์ : ส่งเสริมการออม (สะสม-สมทบ) และสงเคราะห์เบื้องต้นกรณีถูกเลิกจ้าง/นายจ้างไม่จ่ายค่าชดเชย
  • การส่งเงิน : ลูกจ้าง 0.25%, นายจ้าง 0.25% ของค่าจ้าง (ไม่มีเพดานสูงสุด)
  • สิทธิประโยชน์ : คืนเงินสะสม-สมทบพร้อมผลประโยชน์เมื่อออกจากงาน/เสียชีวิต
• กองทุนประกันสังคม (Social Security Fund: SSF):
  • ลักษณะ : ภาคบังคับ (1 คนขึ้นไป)
  • วัตถุประสงค์ : คุ้มครอง 7 กรณี (เจ็บป่วย, คลอดบุตร, ทุพพลภาพ, ตาย, สงเคราะห์บุตร, ชราภาพ, ว่างงาน)
  • การส่งเงิน : ลูกจ้างสูงสุด 5%, นายจ้างสูงสุด 5%, รัฐบาล 2.75% (เพดานค่าจ้างสูงสุด 15,000 บาท)
  • สิทธิประโยชน์ : สิทธิประโยชน์ตาม 7 กรณี เช่น ค่ารักษาพยาบาล บำเหน็จ/บำนาญชราภาพ เงินทดแทนกรณีว่างงาน
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (Provident Fund: PVD):
  • ลักษณะ : ภาคสมัครใจ
  • วัตถุประสงค์ : ส่งเสริมการออมเพื่อเกษียณอายุ
  • การส่งเงิน : ลูกจ้าง 2-15%, นายจ้าง 2-15% ของค่าจ้าง (ตามข้อตกลง)
  • สิทธิประโยชน์ : คืนเงินสะสม-สมทบพร้อมผลประโยชน์เมื่อออกจากงาน/เกษียณ/เสียชีวิต

HR ต้องรับมือกับการเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร?

ขั้นแรกคือการศึกษาคู่มือและแนวทางปฏิบัติของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โดยเฉพาะเรื่อง EWF การขึ้นทะเบียน การคำนวณเงินสะสม-สมทบ และการนำส่งเงินผ่านระบบ E-service HR ควรนำหลักการ Digital Transformation มาใช้ในการปรับปรุงระบบ HR และ โปรแกรม Payroll เพื่อรองรับการคำนวณอัตราใหม่ การจัดทำเอกสาร สก. 3, สก. 3/1 ได้อย่างถูกต้อง การปรับปรุง Career Path และการสื่อสารภายในองค์กรก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้พนักงานเข้าใจถึงสิทธิประโยชน์ใหม่ และรับทราบว่าการปรับปรุงนี้จะส่งผลต่อการวางแผน KPI และการประเมินผลงานอย่างไร นอกจากนี้ การเลือกใช้ payroll outsourcing service ยังเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยลดภาระงานที่ซับซ้อนและประกันความถูกต้องแม่นยำตามกฎหมาย

สรุปอัปเดตกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด

กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ไม่ใช่เพียงแค่ข้อบังคับ แต่เป็นรากฐานสำคัญในการสร้างความมั่นคงและความเป็นธรรมในที่ทำงาน การเตรียมความพร้อมของ HR ในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะเรื่องกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างที่เลื่อนไปเริ่ม 1 ต.ค. 2569 จะช่วยให้องค์กรสามารถปฏิบัติตามกฎหมายได้อย่างครบถ้วนและดูแลสิทธิลูกจ้างอย่างมีประสิทธิภาพ

ดูแลสิทธิลูกจ้างอย่างมีประสิทธิภาพกับ Humanica – ให้เราเป็นผู้ช่วยด้าน HR ที่อัปเดตทุกกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด ให้คุณบริหารจัดการค่าจ้าง สวัสดิการ และการนำส่งเงินกองทุนได้อย่างราบรื่นและแม่นยำ

 คำถามที่พบบ่อย

1. ลูกจ้างมีสิทธิอะไรบ้างตามกฎหมายแรงงาน?

ลูกจ้างมีสิทธิในเรื่องค่าจ้างที่เป็นธรรม สวัสดิการพื้นฐาน (เช่น ประกันสังคม) วันหยุด วันลา การจำกัดชั่วโมงการทำงาน รวมถึงสิทธิได้รับเงินชดเชยกรณีถูกเลิกจ้างโดยไม่มีความผิดร้ายแรง

2. กฎหมายแรงงานฉบับอัปเดต มีการเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง?

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญคือ การเลื่อนการจัดเก็บเงินสะสมและเงินสมทบ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (EWF) ไปเริ่มต้นในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 และการปรับเพิ่มอัตราค่าจ้างขั้นต่ำในหลายพื้นที่

3. ห้ามทํางานติดต่อกันเกินกี่ชั่วโมง

ตามกฎหมายแรงงานฉบับล่าสุด กำหนดให้ลูกจ้างทำงานติดต่อกันได้ไม่เกิน 5 ชั่วโมง จากนั้นต้องได้รับเวลาพักผ่อนไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง ก่อนที่จะเริ่มทำงานต่อในชั่วโมงที่เหลือของวันนั้น