On-Cloud vs On-Premise ต่างกันอย่างไร? สรุปเข้าใจง่าย เปรียบเทียบโครงสร้างพื้นฐาน IT

On-Premise vs On-Cloud เป็นสองแนวทางหลักในการจัดวางโครงสร้างพื้นฐานด้าน IT ขององค์กร โดยแตกต่างกันทั้งเรื่อง Server การลงทุน การดูแลระบบ การเพิ่มทรัพยากร และขอบเขตความรับผิดชอบระหว่างองค์กรกับผู้ให้บริการ

การเลือกจึงไม่ควรมองเพียงว่าแบบใดใหม่กว่า แต่ควรพิจารณาว่าองค์กรต้องการควบคุมระบบมากเพียงใด มีทีม IT พร้อมดูแลหรือไม่ ระบบมีความสำคัญต่อธุรกิจระดับไหน และมีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยหรือการจัดเก็บข้อมูลอย่างไร

บทความนี้อธิบาย On-Premise vs On-Cloud ในมุมโครงสร้างพื้นฐาน IT หากกำลังเลือก Cloud หรือ On-Premise สำหรับโครงการ ERP โดยเฉพาะ ซึ่งต้องพิจารณาการย้ายข้อมูล การเชื่อมต่อ การปรับ ERP และการควบคุมภายในเพิ่มเติม อ่านต่อที่ Cloud ERP vs On-Premise เลือกแบบไหนให้เหมาะกับการวางระบบจริง

On-Premise คืออะไร?

On-Premise คือรูปแบบที่องค์กรเป็นผู้ควบคุมและดูแลโครงสร้างพื้นฐานของระบบเองเป็นหลัก เช่น Server ระบบเครือข่าย พื้นที่จัดเก็บข้อมูล ระบบปฏิบัติการ ฐานข้อมูล และซอฟต์แวร์ที่ติดตั้งอยู่ในสภาพแวดล้อมขององค์กร

ในรูปแบบดั้งเดิม Server มักติดตั้งอยู่ในห้อง Server หรือศูนย์ข้อมูลขององค์กร โดยองค์กรเป็นผู้ลงทุนและรับผิดชอบการดูแล ตั้งแต่การจัดหาอุปกรณ์ การติดตั้ง การบำรุงรักษา การสำรองข้อมูล ไปจนถึงการอัปเกรดระบบ

ข้อดีคือองค์กรควบคุมระบบได้ในระดับสูง แต่ก็ต้องมีบุคลากร งบประมาณ และกระบวนการดูแลโครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสมด้วย

On-Cloud คืออะไร?

On-Cloud หรือ Cloud Computing คือการใช้ทรัพยากรด้าน IT ผ่านโครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการ Cloud เช่น Server เสมือน พื้นที่จัดเก็บข้อมูล ฐานข้อมูล แพลตฟอร์มสำหรับพัฒนาโปรแกรม หรือซอฟต์แวร์สำเร็จรูป

ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงบริการผ่านเครือข่ายตามรูปแบบที่กำหนด โดยองค์กรไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของ Hardware ทุกส่วนด้วยตนเอง

อย่างไรก็ตาม Cloud ไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียว และหน้าที่ของผู้ให้บริการจะแตกต่างกันระหว่าง IaaS, PaaS และ SaaS

อ้างอิง: Microsoft Learn – Shared responsibility in the cloud

On-Premise vs On-Cloud ต่างกันอย่างไร?

หัวข้อเปรียบเทียบ	On-Premise	On-Cloud
โครงสร้างพื้นฐาน	องค์กรเป็นผู้จัดหาและควบคุมเองเป็นหลัก	ใช้โครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการ Cloud
การลงทุนเริ่มต้น	มักมีค่า Hardware และระบบพื้นฐานตั้งแต่ต้น	มักลดการลงทุน Hardware ก้อนแรกได้
การดูแลระบบ	องค์กรรับผิดชอบหลายส่วน	แบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการตามรูปแบบบริการ
การเพิ่มทรัพยากร	อาจต้องจัดซื้อและติดตั้งอุปกรณ์เพิ่ม	มักเพิ่มหรือลดทรัพยากรได้ยืดหยุ่นกว่า
การเข้าถึง	ขึ้นอยู่กับการออกแบบเครือข่ายขององค์กร	ออกแบบให้เข้าถึงผ่านเครือข่ายตามสิทธิ์
การควบคุมระบบ	องค์กรควบคุมได้สูง	ระดับการควบคุมขึ้นอยู่กับ IaaS, PaaS หรือ SaaS
การสำรองข้อมูล	องค์กรต้องออกแบบและดูแลเองหรือผ่านผู้ให้บริการ	สามารถใช้บริการสำรองข้อมูลของผู้ให้บริการได้ตามเงื่อนไข
การอัปเดต	องค์กรมีบทบาทกำหนดจังหวะมากกว่า	ขึ้นอยู่กับประเภทบริการ โดย SaaS มักมีรอบจากผู้ให้บริการ

On-Premise vs On-Cloud แบบไหนดีกว่ากัน?

ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกองค์กร เพราะทั้งสองรูปแบบเหมาะกับเงื่อนไขที่แตกต่างกัน

On-Cloud เหมาะกับองค์กรที่

• ต้องการเพิ่มหรือลดทรัพยากรได้ตามการใช้งาน
• ไม่ต้องการลงทุน Server จำนวนมากตั้งแต่เริ่มต้น
• มีผู้ใช้งานหลายสถานที่หรือหลายสาขา
• ต้องการลดภาระการดูแล Hardware ภายใน
• ต้องการนำบริการหรือระบบใหม่มาใช้ได้รวดเร็วขึ้น
• สามารถบริหารการแบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการได้

On-Premise เหมาะกับองค์กรที่

• ต้องการควบคุมสภาพแวดล้อมของระบบในระดับสูง
• มีระบบเฉพาะหรือ Hardware ที่ต้องเชื่อมต่อภายใน
• มีทีม IT พร้อมดูแล Server เครือข่าย และความปลอดภัย
• มีข้อกำหนดเฉพาะที่ทำให้ระบบบางประเภทขึ้น Cloud ได้ยาก
• มีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเดิมไว้แล้วและยังเหมาะกับการใช้งาน

หลายองค์กรจึงใช้ทั้งสองรูปแบบร่วมกัน โดยเลือก Cloud สำหรับบางระบบ และคงระบบบางส่วนไว้ภายในองค์กร

เปรียบเทียบค่าใช้จ่าย On-Premise vs On-Cloud

การเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายไม่ควรดูเพียงราคาซื้อ Server เทียบกับค่าบริการ Cloud รายเดือน เพราะต้นทุนจริงมีหลายส่วน

ค่าใช้จ่ายที่พบได้ใน On-Premise

• Server และอุปกรณ์เครือข่าย
• พื้นที่จัดเก็บข้อมูล
• License ของระบบที่เกี่ยวข้อง
• ค่าไฟและระบบควบคุมอุณหภูมิ
• ค่าบำรุงรักษา
• การสำรองข้อมูลและระบบกู้คืน
• ทีม IT
• ค่าเปลี่ยนอุปกรณ์เมื่อหมดอายุ

ค่าใช้จ่ายที่พบได้ใน On-Cloud

• ค่าบริการตามทรัพยากรหรือแผนที่เลือก
• พื้นที่จัดเก็บข้อมูล
• ค่ารับส่งข้อมูลในบางบริการ
• ค่าระบบสำรองข้อมูลหรือระบบกู้คืนเมื่อเกิดเหตุเพิ่มเติม
• ค่ารักษาความปลอดภัย
• ค่าบริหารจัดการ Cloud
• ค่า License ของโปรแกรมหรือบริการที่ใช้งาน

Cloud สามารถลดการลงทุน Hardware ก้อนแรกได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะมีต้นทุนต่ำกว่า On-Premise เสมอ หากใช้ทรัพยากรสูงอย่างต่อเนื่องหรือไม่มีการควบคุมค่าใช้จ่าย ต้นทุน Cloud ก็สามารถเพิ่มขึ้นได้

CAPEX และ OPEX เกี่ยวข้องอย่างไร?

CAPEX หรือ Capital Expenditure คือรายจ่ายลงทุนเพื่อได้มาซึ่งสินทรัพย์หรือประโยชน์ในระยะยาว เช่น การซื้อ Server

OPEX หรือ Operating Expenditure คือค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการดำเนินงาน เช่น ค่าบริการรายเดือนหรือค่าดูแลระบบ

On-Premise มักมีสัดส่วนเงินลงทุนเริ่มต้นสูงกว่า ขณะที่ Cloud มักมีค่าบริการต่อเนื่องมากกว่า แต่ไม่ควรสรุปว่าค่าใช้จ่าย On-Premise ทั้งหมดเป็น CAPEX หรือ Cloud ทั้งหมดเป็น OPEX เพราะขึ้นอยู่กับลักษณะของบริการและสัญญาที่องค์กรใช้

IaaS, PaaS และ SaaS คืออะไร?

Cloud มีบริการหลายระดับ โดยความแตกต่างสำคัญคือ ผู้ให้บริการดูแลถึงส่วนไหน และองค์กรต้องรับผิดชอบส่วนใดต่อ

IaaS: Infrastructure as a Service

IaaS คือบริการโครงสร้างพื้นฐาน เช่น Server เสมือน พื้นที่จัดเก็บข้อมูล และระบบเครือข่าย

• ผู้ให้บริการดูแล: Hardware, Data Center, Network และระบบเสมือน
• องค์กรดูแล: ระบบปฏิบัติการ Application และข้อมูล รวมถึงองค์ประกอบอื่นตามบริการที่ใช้

PaaS: Platform as a Service

PaaS คือบริการที่เตรียมสภาพแวดล้อมสำหรับพัฒนาและใช้งาน Application โดยผู้ให้บริการดูแลโครงสร้างพื้นฐานและระบบพื้นฐานหลายส่วนให้อยู่แล้ว

องค์กรจึงสามารถให้ความสำคัญกับ Application และข้อมูลมากขึ้น แทนการดูแล Server ตั้งแต่ต้น

SaaS: Software as a Service

SaaS คือซอฟต์แวร์สำเร็จรูปที่ผู้ให้บริการดูแลตัวระบบและโครงสร้างพื้นฐานให้ ผู้ใช้งานเข้าใช้ผ่านเครือข่ายตามสิทธิ์

แต่ฝั่งองค์กรยังรับผิดชอบข้อมูล ผู้ใช้ การตั้งค่า และการควบคุมสิทธิ์ของตนเอง

รูปแบบ	องค์กรดูแลหลัก ๆ	ผู้ให้บริการดูแลหลัก ๆ
On-Premise	ตั้งแต่ Infrastructure ถึง Application	ขึ้นอยู่กับสัญญาบริการ
IaaS	ระบบปฏิบัติการ Application และข้อมูล	Infrastructure
PaaS	Application และข้อมูลเป็นหลัก	Infrastructure และ Platform
SaaS	ข้อมูล ผู้ใช้ และการตั้งค่าระบบ	Infrastructure, Platform และตัวซอฟต์แวร์

อ้างอิง: Microsoft Learn – Describe Cloud Computing

On-Premise vs On-Cloud แบบไหนปลอดภัยกว่า?

ไม่สามารถสรุปจากสถานที่ตั้งระบบเพียงอย่างเดียว

On-Premise ให้องค์กรควบคุมได้มาก แต่ก็หมายถึงองค์กรต้องรับผิดชอบเรื่องการอัปเดต การสำรองข้อมูล สิทธิ์ผู้ดูแล และการติดตามความปลอดภัยเองมากขึ้น

Cloud ช่วยถ่ายโอนหน้าที่บางส่วนให้ผู้ให้บริการ แต่ฝั่งองค์กรยังต้องดูแลข้อมูล ผู้ใช้ สิทธิ์ อุปกรณ์ที่ใช้เข้าถึง และการตั้งค่าบริการให้ถูกต้อง

อ้างอิง: Microsoft Learn – Shared responsibility in the cloud

ประเด็นที่ควรตรวจสอบ เช่น

• การยืนยันตัวตนของผู้ใช้
• การใช้ Multi-Factor Authentication
• การกำหนดสิทธิ์
• การเข้ารหัสข้อมูล
• การอัปเดตระบบ
• การสำรองและกู้คืนข้อมูล
• การตรวจจับเหตุผิดปกติ

ก่อนเลือก On-Cloud ควรดู SLA, Backup, RTO และ RPO

• SLA — ระดับการให้บริการที่ผู้ให้บริการตกลงไว้
• Backup — สำรองข้อมูลอะไร บ่อยแค่ไหน และเก็บไว้นานเท่าไร
• RTO — ต้องการให้ระบบกลับมาใช้งานได้เร็วแค่ไหนหลังเกิดเหตุ
• RPO — ยอมรับการสูญเสียข้อมูลย้อนหลังได้มากที่สุดเท่าไร

ระบบที่มีผลต่อการขาย การผลิต หรือคลังสินค้าอาจต้องการเวลาการกู้คืนที่สั้นกว่าระบบที่ใช้ทำรายงานทั่วไป ดังนั้นระบบแต่ละประเภทจึงอาจมีข้อกำหนดไม่เหมือนกัน

องค์กรสามารถใช้ On-Cloud และ On-Premise พร้อมกันได้หรือไม่?

ได้ และเป็นแนวทางที่พบได้ทั่วไป

องค์กรอาจนำระบบที่เหมาะสมขึ้น Cloud ขณะที่ยังคงระบบเฉพาะบางอย่างไว้ภายใน เช่น ระบบโรงงาน ระบบเครื่องจักร หรือโปรแกรมเดิมที่ยังจำเป็นต่อการทำงาน

สิ่งสำคัญคือทั้งสองฝั่งต้องเชื่อมต่อกันได้อย่างปลอดภัย และมีการกำหนดให้ชัดว่าข้อมูลใดอยู่ในระบบไหน

On-Premise vs On-Cloud สำหรับระบบ ERP

สำหรับระบบทั่วไป การตัดสินใจอาจเริ่มจากเรื่อง Server ค่าใช้จ่าย และโครงสร้างพื้นฐาน แต่หากเป็น ERP ยังต้องพิจารณากระบวนการธุรกิจ การย้ายข้อมูล การเชื่อมต่อระบบ การควบคุมทางบัญชี และการเตรียมผู้ใช้งานเพิ่มเติม

หากกำลังพิจารณารูปแบบการติดตั้งสำหรับ ERP โดยเฉพาะ อ่านต่อที่ Cloud ERP vs On-Premise เลือกแบบไหนให้เหมาะกับการวางระบบจริง

หรือดูภาพรวมระบบ ERP และบริการวางระบบได้ที่ Humanica ERP

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ On-Premise vs On-Cloud

On-Premise คืออะไรแบบสั้น ๆ?

On-Premise คือรูปแบบที่องค์กรเป็นผู้ควบคุมและดูแลโครงสร้างพื้นฐานของระบบเองเป็นหลัก ตั้งแต่ Server ระบบเครือข่าย ไปจนถึงระบบที่ติดตั้งอยู่ภายในสภาพแวดล้อมนั้น

On-Cloud คืออะไร?

On-Cloud คือการใช้ทรัพยากรด้าน IT ผ่านโครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการ Cloud โดยขอบเขตที่ผู้ให้บริการดูแลขึ้นอยู่กับว่าใช้ IaaS, PaaS หรือ SaaS

IaaS, PaaS และ SaaS ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่ขอบเขตความรับผิดชอบ IaaS ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน PaaS เพิ่ม Platform สำหรับพัฒนาและใช้งานโปรแกรม ส่วน SaaS ให้บริการซอฟต์แวร์สำเร็จรูปแก่ผู้ใช้งาน

Cloud ถูกกว่า On-Premise เสมอหรือไม่?

ไม่เสมอไป Cloud สามารถลดการลงทุน Hardware เริ่มต้น แต่ค่าใช้จ่ายระยะยาวขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้งาน รูปแบบบริการ และการบริหารทรัพยากรขององค์กร

On-Premise ปลอดภัยกว่า Cloud หรือไม่?

ไม่สามารถสรุปได้จากสถานที่ตั้งระบบ ความปลอดภัยขึ้นอยู่กับการกำหนดสิทธิ์ การอัปเดต การสำรองข้อมูล การติดตามระบบ และผู้ที่รับผิดชอบการดูแล

องค์กรสามารถใช้ Cloud และ On-Premise พร้อมกันได้หรือไม่?

ได้ องค์กรสามารถเลือกใช้ Cloud สำหรับบางระบบ และคงระบบที่มีข้อกำหนดเฉพาะไว้ภายในองค์กร โดยต้องออกแบบการเชื่อมต่อและการรักษาความปลอดภัยระหว่างทั้งสองฝั่งให้เหมาะสม

หากกำลังเลือกสำหรับระบบ ERP ควรดูอะไรเพิ่ม?

นอกจากโครงสร้าง IT ต้องพิจารณาการย้ายข้อมูล การเชื่อมต่อระบบ กระบวนการบัญชี การปรับ ERP การควบคุมสิทธิ์ และแผนการนำระบบไปใช้งานจริงด้วย