พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานล่าสุด สิทธิประโยชน์ที่ HR และลูกจ้างห้ามพลาด!

By Humanica Author / 27 ตุลาคม 2025

การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเทคโนโลยีทำให้รูปแบบการทำงานพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะการทำงานจากที่บ้าน (Work From Home) ที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีปฏิบัติในหลายองค์กร เพื่อให้กฎหมายมีความทันสมัยและคุ้มครองสิทธิ์ของลูกจ้างได้อย่างครอบคลุม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานจึงได้รับการปรับปรุงและเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง บทความนี้จะสรุปสาระสำคัญของ พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุดที่ทุกคนต้องรู้!

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุด ฉบับที่ 8 พ.ศ. 2566

อย่างที่ทราบกันดีว่า พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน คือกฎหมายที่กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและสร้างความมั่นคงในการทำงาน ซึ่งกฎหมายฉบับนี้มีการปรับปรุงมาอย่างสม่ำเสมอ และในปี พ.ศ. 2566 ก็ได้มีการแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 อีกครั้ง โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2566 เป็นต้นไป โดยมีสาระสำคัญเน้นไปที่การจัดระเบียบการทำงานที่บ้าน หรือการทำงานนอกสถานที่ ซึ่งถือเป็นการยกระดับการคุ้มครองแรงงานให้สอดคล้องกับรูปแบบการทำงานในปัจจุบัน

1. การทำงานที่บ้าน/นอกสถานประกอบการ

พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุดได้เพิ่ม มาตรา 23/1 ขึ้นมา เพื่อเปิดช่องทางให้นายจ้างและลูกจ้างสามารถตกลงกันได้ หากมีความจำเป็นในการประกอบกิจการและเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของลูกจ้าง ในการให้ลูกจ้างนำงานกลับไปทำที่บ้าน หรือให้ปฏิบัติงานนอกสถานประกอบการ/สำนักงาน หรือทำงานผ่านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในสถานที่ใด ๆ ก็ได้ ซึ่งเป็นการยอมรับรูปแบบการทำงานที่ยืดหยุ่นมากขึ้นตามสภาวะสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป

2. การทำสัญญาปฏิบัติงานจากที่พักอาศัย

เพื่อความชัดเจนและเป็นธรรมต่อทั้งสองฝ่าย การตกลงให้ลูกจ้างปฏิบัติงานนอกสถานที่ นายจ้างต้องจัดทำเป็นหนังสือหรือข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถเข้าถึงและนำกลับมาใช้ได้ โดยข้อตกลงดังกล่าวควรระบุรายละเอียดที่สำคัญ เช่น ช่วงระยะเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดข้อตกลง, วัน เวลาทำงานปกติ เวลาพัก และการทำงานล่วงเวลา, หลักเกณฑ์การทำงานล่วงเวลาและทำงานในวันหยุด, ขอบเขตหน้าที่และการควบคุมงานของนายจ้าง รวมถึงภาระหน้าที่ในการจัดหาเครื่องมือ อุปกรณ์การทำงาน และค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จำเป็นอันเนื่องจากการทำงาน

3. สิทธิ์ในการสิ้นสุดการปฏิบัติงาน

หนึ่งในสิทธิ์ที่ได้รับความสนใจมากที่สุดตามพ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ล่าสุด คือสิทธิ์ในการปฏิเสธการติดต่อสื่อสาร โดยกำหนดไว้ว่า เมื่อสิ้นสุดเวลาทำงานปกติ หรือสิ้นสุดการทำงานตามที่นายจ้างมอบหมายแล้ว ลูกจ้างมีสิทธิ์ปฏิเสธการติดต่อสื่อสาร ไม่ว่าในช่องทางใด ๆ กับนายจ้าง หัวหน้างาน หรือผู้ควบคุมงาน เว้นแต่ลูกจ้างได้ให้ความยินยอมเป็นหนังสือไว้ล่วงหน้าก่อน นี่คือหลักการที่เรียกว่า “Right to Disconnect” ซึ่งช่วยให้ลูกจ้างมีเวลาพักผ่อนส่วนตัวอย่างแท้จริง และสอดคล้องกับการคุ้มครองสิทธิ์ความเป็นส่วนตัว

4. สิทธิ์อื่น ๆ ของลูกจ้าง WFH

พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุด ยืนยันสิทธิ์ของลูกจ้างที่ทำงานที่บ้าน หรือทำงานผ่านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในสถานที่ใด ๆ ว่าจะได้รับสิทธิและประโยชน์เช่นเดียวกับลูกจ้างที่ทำงานในสถานประกอบการ หรือสำนักงานของนายจ้างทุกประการ ซึ่งเป็นการสร้างความเท่าเทียมในด้านสวัสดิการและสิทธิประโยชน์ตามกฎหมายแรงงาน เพื่อไม่ให้เกิดความแตกต่างในการคุ้มครอง

สรุปบทความ พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานล่าสุด

พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุด (ฉบับที่ 8 พ.ศ. 2566) ได้ปรับปรุงให้กฎหมายมีความยืดหยุ่นและเป็นธรรมมากขึ้น สอดรับกับการทำงานในยุคดิจิทัล โดยเฉพาะการให้สิทธิ์ลูกจ้างในการปฏิเสธการติดต่อสื่อสารหลังเลิกงาน ซึ่งเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของแรงงานไทยให้ทัดเทียมกับมาตรฐานสากล การทำความเข้าใจและนำข้อกำหนดของพ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานไปปฏิบัติอย่างถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกองค์กร 

หากคุณต้องการระบบบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลที่มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับกฎหมายอย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นบริการ HR Consulting ในการวางนโยบายการทำงาน HR Outsourcing หรือ โปรแกรม HR ที่ช่วยจัดการเวลาทำงาน (Time & Attendance) การดูแลงานเงินเดือนและสวัสดิการ และการลาหยุดให้เป็นไปตามกฎหมาย Humanica พร้อมเป็นผู้ช่วยให้องค์กรของคุณเติบโตได้อย่างมั่นคง 

คำถามที่พบบ่อย

1. กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุดคืออะไร

กฎหมายแรงงานฉบับล่าสุดคือ พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2566 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อกำหนดการทำงานที่บ้านและสิทธิ์ในการปฏิเสธการติดต่อสื่อสารของลูกจ้าง

2. มาตรา 32 ของกฎหมายแรงงานมีสิทธิ์อะไรบ้าง

ในบริบทของการทำงาน มาตรา 32 ของรัฐธรรมนูญคุ้มครองสิทธิ์ในความเป็นส่วนตัว ซึ่งเป็นที่มาของหลักการในพ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุดที่ให้สิทธิ์ลูกจ้างปฏิเสธการติดต่อสื่อสารหลังเลิกงาน เพื่อให้มีเวลาส่วนตัวและเวลาพักผ่อนที่ชัดเจน

3. มาตรา 10 ของ พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 คุ้มครองอะไรบ้าง

พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 10 กำหนดให้การจ้างงาน ลูกจ้างต้องมีอายุครบ 15 ปีบริบูรณ์ เพื่อให้ได้รับการคุ้มครองสิทธิ์ตามกฎหมายแรงงานในเรื่องต่าง ๆ เช่น ค่าจ้าง วันหยุด และสวัสดิการอื่น ๆ