เทียบชัดก่อนยื่นภาษี 2569! ภ.ง.ด.90 vs ภ.ง.ด.91 ใครใช้แบบไหน?

By Humanica Author / 20 มกราคม 2026

เทศกาลยื่นภาษีประจำปีใกล้เข้ามาอีกครั้ง หลายคนที่เป็นผู้มีเงินได้บุคคลธรรมดาคงเริ่มสับสนว่าจะต้องเลือกใช้แบบแสดงรายการภาษีภ.ง.ด.90 หรือภ.ง.ด.91 กันแน่ การเลือกแบบฟอร์มให้ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะหากเลือกผิด อาจทำให้เสียเวลาในการยื่นใหม่ หรืออาจถูกตรวจสอบจากกรมสรรพากรได้ 

สำหรับมือใหม่ที่เพิ่งมีรายได้ หรือผู้ที่เพิ่งมีรายได้หลายประเภทอาจจะยังไม่ทราบความแตกต่าง บทความนี้ Humanica จะช่วยคลายข้อสงสัย พร้อมชี้แจงความแตกต่างที่ชัดเจนระหว่างภ.ง.ด.90 และภ.ง.ด.91 ว่าแต่ละแบบคืออะไร และคุณควรยื่นด้วยแบบฟอร์มไหน เพื่อให้การยื่นภาษีในปี 2569 เป็นไปอย่างราบรื่นและถูกต้องที่สุด

ภ.ง.ด. 90 คืออะไร

ภ.ง.ด.90 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ที่ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้หลายประเภท หรือผู้ที่มีเงินได้ที่ไม่ได้มาจากการจ้างแรงงานเพียงอย่างเดียว ในรอบปีภาษีนั้น ๆ กล่าวคือ ผู้ที่ใช้แบบภ.ง.ด.90 จะมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) ถึง 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร อาจเป็นประเภทเดียวหรือหลายประเภทรวมกันก็ได้

ตัวอย่างรายได้ที่ต้องยื่นด้วยภ.ง.ด.90

• มนุษย์เงินเดือน (มีเงินได้ตามมาตรา 40(1)) แต่ มีรายได้เสริมอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น รายได้จากการขายของออนไลน์, ค่าเช่า, ดอกเบี้ย, เงินปันผล, รายได้จากวิชาชีพอิสระ (มาตรา 40(6)) หรือ รายได้จากการรับเหมา (มาตรา 40(7)) เป็นต้น
• ผู้ประกอบธุรกิจส่วนตัว หรือฟรีแลนซ์ที่ไม่มีสถานะเป็นพนักงานประจำ

ภ.ง.ด. 91 คืออะไร

ภ.ง.ด.91 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ที่ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้จากการจ้างแรงงาน (เงินเดือน) เพียงอย่างเดียว ตลอดทั้งปีภาษี โดยไม่มีรายได้อื่น ๆ เข้ามาเกี่ยวข้องเลย เงินได้ที่เข้าข่ายนี้ คือเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) แห่งประมวลรัษฎากรเท่านั้น ซึ่งได้แก่ เงินเดือน, ค่าจ้าง, เบี้ยเลี้ยง, โบนัส หรือประโยชน์อื่น ๆ ที่ได้จากการจ้างงาน

หากคุณเป็น “มนุษย์เงินเดือน 100%” ที่มีรายได้จากนายจ้างเพียงแหล่งเดียวตลอดทั้งปี และไม่มีรายได้อื่น ๆ นอกเหนือจากนี้เลย คุณต้องยื่นด้วยแบบภ.ง.ด.91

ภ.ง.ด.90 vs ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร

ความแตกต่างระหว่างภ.ง.ด.90 และภ.ง.ด.91 สรุปเป็นตารางมาให้แล้ว ดังนี้

คุณสมบัติ	ภ.ง.ด. 90	ภ.ง.ด. 91
ประเภทเงินได้ที่ใช้ยื่น	เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) ถึง 40(8) (อาจเป็นประเภทเดียวหรือหลายประเภท)	เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) เพียงประเภทเดียว
สถานะผู้ยื่นภาษี	มนุษย์เงินเดือนที่มีรายได้เสริม, เจ้าของกิจการ, ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้หลายทาง, ผู้มีรายได้จากทรัพย์สิน, การลงทุน	มนุษย์เงินเดือนที่ได้รับเงินเดือนจากนายจ้าง เพียงแห่งเดียว และไม่มีรายได้อื่นใดมาผสม
การยื่นภาษีครึ่งปี	ผู้มีเงินได้มาตรา 40(5) – 40(8) บางประเภท อาจมีหน้าที่ยื่น ภ.ง.ด.94 (ภาษีครึ่งปี) ด้วย	ไม่มี การยื่นภาษีครึ่งปี

ข้อควรจำ: หากคุณมีเงินได้จากนายจ้าง 2 แห่งขึ้นไปในปีเดียวกัน แม้ว่าจะเป็นรายได้ตามมาตรา 40(1) ทั้งหมด ก็ถือว่ามีรายได้หลายแหล่ง และจะต้องยื่นด้วยแบบภ.ง.ด.90

เอกสารที่ต้องใช้ในการยื่นแบบ ภ.ง.ด. 90 และ ภ.ง.ด. 91

ไม่ว่าคุณจะยื่นแบบภ.ง.ด.90 หรือภ.ง.ด.91 ก็ตาม การเตรียมเอกสารให้พร้อมจะช่วยให้ขั้นตอนการยื่นภาษีเป็นไปอย่างราบรื่นและถูกต้อง เอกสารสำคัญที่ต้องใช้มีดังนี้

1. หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) : ได้รับจากนายจ้างหรือผู้ว่าจ้าง (ต้องเก็บไว้ทุกฉบับหากมีหลายแห่ง)
2. หลักฐานรายได้เพิ่มเติม (ถ้ามี) : เช่น หลักฐานเงินปันผล, ดอกเบี้ย, ค่าเช่า, หรือเอกสารรับเงินจากธุรกิจส่วนตัว (สำหรับผู้ยื่นภ.ง.ด.90)
3. หลักฐานค่าลดหย่อนภาษี : เช่น ใบเสร็จเบี้ยประกันชีวิต/สุขภาพ, หนังสือรับรองการบริจาค (e-Donation), ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อซื้อที่อยู่อาศัย, ใบกำกับภาษีเต็มรูปจากมาตรการ Easy E-Receipt เป็นต้น
4. ข้อมูลส่วนตัว : หมายเลขประจำตัวผู้เสียภาษี (เลขบัตรประชาชน) และข้อมูลที่อยู่ติดต่อ

วิธียื่นภาษีออนไลน์

การยื่นภาษีออนไลน์เป็นช่องทางที่สะดวกและรวดเร็วที่สุด โดยสามารถทำได้ตามขั้นตอนง่าย ๆ ดังนี้

1. เข้าสู่เว็บไซต์ E-FILING ของกรมสรรพากร โดยไปที่เว็บไซต์ efiling.rd.go.th และคลิกที่ “ยื่นแบบออนไลน์”
2. เข้าสู่ระบบด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษี (เลขบัตรประชาชน) หรือชื่อผู้ใช้งาน หากไม่เคยใช้งานต้องทำการ “สมัครสมาชิก” ก่อน
3. เมื่อเข้าสู่ระบบแล้ว ให้เลือกทำรายการในส่วนของภ.ง.ด.90/91 และคลิก “ยื่นแบบ” จากนั้นให้เลือกแบบฟอร์มภ.ง.ด.90 หรือภ.ง.ด.91 ให้ตรงตามประเภทรายได้ของคุณ
4. กรอกข้อมูลส่วนตัว ตรวจสอบข้อมูลส่วนตัว หากมีจุดที่ต้องแก้ไขให้ทำการ “แก้ไข” ให้ถูกต้อง
5. ระบุข้อมูลเงินได้ โดยคลิก “ระบุข้อมูล” เพื่อกรอกเงินได้ทั้งหมดที่คุณมีในรอบปีภาษีตามเอกสาร 50 ทวิ และหลักฐานอื่น ๆ
6. กรอกค่าลดหย่อนภาษี โดยใส่ข้อมูลค่าลดหย่อนภาษีในกลุ่มต่าง ๆ ให้ครบถ้วน
7. ตรวจสอบผลการคำนวณ ระบบจะแสดงผลการคำนวณภาษี ตรวจสอบความถูกต้องและเลือกวิธีการชำระ/ขอคืนภาษี
8. ตรวจสอบความถูกต้องทั้งหมดอีกครั้ง จากนั้นคลิก “ยืนยันการยื่นแบบ” เพื่อให้การยื่นแบบสมบูรณ์

สรุปบทความ

ความแตกต่างระหว่างภ.ง.ด.90 และภ.ง.ด.91 นั้นง่ายต่อการจดจำ นั่นคือภ.ง.ด.91 สำหรับมนุษย์เงินเดือนที่รับเงินจากนายจ้างเพียงแหล่งเดียว และภ.ง.ด.90 สำหรับผู้ที่มีรายได้หลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์เงินเดือนที่มีอาชีพเสริม หรือผู้ประกอบอาชีพอิสระที่หลากหลาย การเตรียมตัวและยื่นแบบภาษีให้ถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด (ปกติคือ 1 มกราคม – 31 มีนาคม หรือยื่นออนไลน์ถึง 10 เมษายน ของปีถัดไป) เป็นหน้าที่สำคัญของผู้มีเงินได้ทุกคน

สำหรับองค์กรและผู้ประกอบการ การจัดการงานบุคคลและการเงินที่เกี่ยวข้องกับภาษีเงินได้พนักงานอย่างถูกต้องเป็นเรื่องที่ซับซ้อน Humanica เราเป็นผู้นำด้าน HR Consulting และ HR Outsourcing ที่สามารถช่วยแบ่งเบาภาระงานด้านการเงินเดือนและการจัดการภาษี ด้วย โปรแกรม HR ที่ทันสมัยและเชื่อถือได้ เพื่อให้ธุรกิจของคุณเติบโตได้อย่างมั่นคง

คำถามที่พบบ่อย

1. ภาษีครึ่งปีคืออะไร

ภาษีครึ่งปีคือการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับเงินได้ที่เกิดขึ้นในช่วงครึ่งปีแรก (มกราคมถึงมิถุนายน) ของปีภาษี โดยจะยื่นด้วยแบบ ภ.ง.ด.94 ซึ่งกำหนดให้ยื่นในช่วงเดือนกันยายนของปีเดียวกัน เฉพาะผู้ที่มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) เท่านั้น ส่วนผู้มีรายได้จากเงินเดือนตามมาตรา 40(1) เพียงอย่างเดียว (ผู้ที่ยื่นภ.ง.ด.91) ไม่มีหน้าที่ยื่นภาษีครึ่งปี

2. หากยื่นภาษีไปแล้ว แล้วกรอกข้อมูลผิดพลาด ต้องทำอย่างไร

คุณสามารถยื่นแบบเพิ่มเติมเพื่อแก้ไขข้อมูลได้ โดยเข้าไปที่ระบบ E-filing ของกรมสรรพากร และเลือก “ยื่นแบบเพิ่มเติม” (กรณีขอคืนภาษี หรือกรณีมีภาษีต้องชำระเพิ่ม) ระบบจะให้คุณกรอกรายการใหม่ทั้งหมด และหากมีภาษีที่ต้องชำระเพิ่ม ก็ให้ชำระเฉพาะส่วนที่ขาดไปจากที่ชำระครั้งแรก

3. ภ.ง.ด 90 ยื่นปีละกี่ครั้ง

สำหรับผู้ที่ยื่นแบบภ.ง.ด.90 จะต้องยื่น ปีละ 1 ครั้ง ในช่วงต้นปีถัดไป (1 มกราคม – 31 มีนาคม หรือยื่นออนไลน์ถึง 10 เมษายน) เพื่อสรุปเงินได้ทั้งหมดตลอดทั้งปี อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) – 40(8) บางประเภท อาจต้องยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) เพิ่มเติมในเดือนกันยายน ซึ่งนับเป็นการยื่นอีกครั้งในรอบปีภาษีนั้นๆ